Siverek’te keçeciliğin unutulan hikâyesi: Bir keçeye 3 bin 200 kez vuruluyordu

Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde bir zamanlar onlarca atölyede sürdürülen keçecilik, ustaların yıllarca emek verdiği geleneksel meslekler arasında yer alıyor. Yünün keçeye dönüştürülmesi için uygulanan eski yöntemlerden biri ise oldukça zahmetliydi. Keçe ustası Şaban Karslı’nın anlatımına göre sıcak suyla ıslatılan keçe, açılan çukurlarda göğüsle dövülerek sıkıştırılıyor, bir keçe yaklaşık üç saatte 3 bin 200 kez tepilerek hazırlanıyordu. Siverek’in keçecilik geçmişi, Şanlıurfa İli Kültür Eğitim Sanat ve Araştırma Vakfının (ŞURKAV) Mayıs 2020 tarihli dergisinde yayımlanan akademik araştırmada ayrıntılarıyla ele alındı. Doç. Dr. H. Nurgül Begiç’in hazırladığı çalışma, ustaların yaşam öykülerini, üretim yöntemlerini ve ilçede zamanla azalan atölyeleri kayıt altına aldı. Siverek’te keçecilik babadan oğula aktarılıyordu Geleneksel keçecilik, Siverek’te yalnızca bir geçim kaynağı değil, aile içinde öğrenilen ve ustadan çırağa aktarılan bir zanaattı. İlçedeki atölyelerde hazırlanan ürünler Siverek halkının yanı sıra çevre köylerin ve komşu illerin ihtiyaçlarını da karşılıyordu. Ustalar yünü işleyerek kepenek, semer keçesi, palan ve yaygı keçesi gibi farklı ürünler hazırlıyordu. Bazı yaygılar yöreye özgü renk ve motiflerle süsleniyor, böylece günlük kullanım amacıyla üretilen keçeler geleneksel el sanatlarının örneklerine dönüşüyordu. Keçeciliğin Siverek’teki geçmişini gösteren yerlerden biri de Gümrük Hanı oldu. ŞURKAV araştırmasında yer alan tarihî bir fotoğrafta, tamamlanan keçelerin han içerisinde kurutulmaya bırakıldığı görülüyor. Ali Kaçuk’un anlattığı Siverek’te 20 keçe atölyesi vardı 1948 yılında Siverek’te doğan keçe ustası Ali Kaçuk, araştırma kapsamında aktardığı yaşam öyküsünde mesleğe 28 yaşında başladığını belirtti. İlk ustası Ali Cabbar’ın yanında keçeciliği öğrenen Kaçuk, geçmişte ilçede 20 keçe atölyesinin bulunduğunu anlattı. Kaçuk’un aktardıkları, ilçede keçeciliğin bir dönem ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor. Ancak geleneksel üretimin zamanla önem kayb